Het christendom is de grootste religie ter wereld, met wereldwijd meer dan 2,5 miljard volgelingen. Maar wat is het christendom precies? Waar komt het vandaan? En wat geloven christenen?
Het ontstaan van het christendom
Het christendom is ontstaan in het eerste eeuw na Christus, in het land Israël, dat toen onder Romeins bestuur stond. Het christendom vindt zijn wortels in het Jodendom. Jezus Christus – de centrale figuur in het christendom – werd geboren uit een Joodse moeder, Maria, en Hij leefde in een Joodse context. Ook de eerste volgelingen van Jezus waren van Joodse afkomst.
Jezus’ komst werd echter al eeuwen tevoren aangekondigd in het Oude Testament, dat voor zowel Joden als Christenen geldt als Heilige Schrift.
Jezus verkondigde dat Hij de Messias was, de door God gezonden Redder van de wereld. Zijn boodschap draaide om bekering en geloof: “Bekeert u, en gelooft het Evangelie” (Markus 1:15). Hij sprak over het Koninkrijk van God, waarin gerechtigheid, vrede en heiligheid centraal staan. Zijn prediking was radicaal: Hij riep mensen op tot een persoonlijke relatie met God, tot gehoorzaamheid en zelfverloochening.
Na Zijn kruisdood en opstanding – die volgens de Bijbel de kern van het Evangelie vormen – verspreidde Zijn boodschap zich door de prediking van de apostelen, de eerste volgelingen van Jezus. De eerste christelijke gemeenten ontstonden in Jeruzalem en breidden zich uit naar het hele Romeinse Rijk en daarbuiten.
Het christendom is ontstaan in één van de grootste en machtigste rijken die we in de geschiedenis van de mensheid kennen. Er zijn dan ook meerdere niet-Bijbelse bronnen uit de eerste honderd jaar van het christendom die Jezus en zijn volgelingen noemen. Ook kent het Nieuwe Testament een duidelijke ontstaansgeschiedenis, niet alleen binnen een Romeinse context, maar zeker ook binnen een Joodse context. Veel van de personen en plaatsnamen die genoemd worden vinden we ook in andere historische bronnen.
In tegenstelling tot de islam, die pas in de 7e eeuw in Arabië ontstond en zich via militaire en politieke middelen verspreidde, groeide het christendom aanvankelijk als een vervolg van het Joodse geloof en verspreidde het zich vooral door prediking, getuigenis en martelaarschap. De apostelen zochten overal waar ze kwamen eerst de Joodse synagoge op om over Jezus te vertellen en gingen pas daarna naar niet-Joden om het Evangelie te delen.
Wat is het christendom?
Het christendom niet in de eerste plaats een religie van rituelen of regels, maar een relatie met God door Jezus Christus. Het christelijk geloof draait om de verlossing van zonden en het herstel van de verbroken relatie tussen God en mens.
De kernboodschap van het christendom – het Evangelie – is dat God heilig en rechtvaardig is, maar dat de mens door de zonde van Hem is afgescheiden. Alle mensen zijn zondaars (Romeinen 3:23), en de straf op de zonde is de dood (Romeinen 6:23). Maar God heeft in Zijn liefde Zijn Zoon, Jezus Christus, naar de wereld gezonden om de straf voor de zonde op Zich te nemen door Zijn kruisdood. Door geloof in Jezus ontvangen mensen vergeving van zonden en eeuwig leven.
De islam erkent Jezus als een profeet, maar ontkent dat Hij Gods Zoon is en dat Hij aan het kruis gestorven is voor de zonden. In de Koran (Soera 4:157) wordt zelfs expliciet gesteld dat Jezus niet gekruisigd is, hoewel er historisch bewijs is voor Jezus’ kruisiging ook buiten de Bijbel. Dit vormt een fundamenteel verschil tussen christendom en islam: waar de islam uitgaat van een weg naar God door goede werken en gehoorzaamheid aan de wetten van de sharia, leert het christendom dat redding alleen mogelijk is door genade, door het volbrachte werk van Christus. Het christendom is daarmee uniek, het is de enige religie die leert dat God zelf ingrijpt om de mens te redden. In de islam, net als in alle andere religies, moet de mens zelf zijn redding verdienen.
De kern van het christelijk geloof
De Bijbel – zowel het Oude als het Nieuwe Testament – is voor christenen het Woord van God. Het bevat Gods openbaring aan de mens en is gezaghebbend in alle aspecten van geloof en leven. Orthodoxe protestanten geloven dat de Bijbel onfeilbaar is en volledig betrouwbaar.
De kernpunten van het christelijke geloof zijn:
- De Drie-eenheid: Er is één God in drie Personen – Vader, Zoon en Heilige Geest. Dit onderscheidt het christendom van zowel het jodendom als de islam, die beiden minder uitvoerig beschrijving wat Gods wezen ten diepste is.
- De zondeval: De mens is in zonde gevallen en kan zichzelf niet redden. Dit benadrukt de noodzaak van Gods genade.
- Jezus Christus als Verlosser: Zijn kruisdood en opstanding vormen het fundament van het geloof.
- Rechtvaardiging door geloof: Niet door goede werken, maar door geloof alleen wordt een mens gerechtvaardigd voor God.
- Heiliging: Het leven van een christen hoort een weerspiegeling te zijn van Christus, met nadruk op heiligheid en liefde.
- De wederkomst van Christus: Christenen leven in de verwachting dat Jezus zal terugkomen om de wereld te oordelen en een nieuwe hemel en aarde te vestigen. Daar zal geen zonde, pijn en verdriet meer zijn.
Wat vinden christenen belangrijk?
Christenen benadrukken het belang van een persoonlijke relatie met God. Dit betekent een leven van bekering, gebed, het lezen van de Bijbel, en het navolgen van Jezus. De gemeenschap van gelovigen – de kerk – speelt hierin een belangrijke rol, als plaats van onderlinge bemoediging, prediking van het Woord, en bediening van de sacramenten (doop en avondmaal).
Ook hechten christenen veel waarde aan ethische zuiverheid, eerlijkheid, naastenliefde en dienstbaarheid. Deze waarden zijn niet slechts regels, maar een gevolg van de vernieuwende kracht van de Heilige Geest in het hart van een gelovige. Christenen willen Jezus naleven en meer en meer op Hem lijken om daarmee God te eren.
Dit staat in contrast met de islam, waar het volgen van regels en rituelen (zoals vasten, gebed, pelgrimstocht) een centrale plaats inneemt, maar waar de zekerheid van verlossing pas aan het einde van het leven bekend wordt. In het christendom daarentegen kan een gelovige hier en nu zeker weten dat hij vergeven en gerechtvaardigd is door Christus (Johannes 3:16).
Het christendom en de wereld
Het christendom heeft door de eeuwen heen een diepgaande invloed gehad op de cultuur, kunst, ethiek en rechtssystemen van vele landen. Maar het heeft ook altijd weerstand ondervonden. Jezus voorspelde dat Zijn volgelingen vervolgd zouden worden omwille van hun geloof. Vandaag de dag worden ruim 380 miljoen christenen wereldwijd nog steeds vervolgd, vooral in landen waar de islam dominant is.
Toch groeit het christendom wereldwijd, met name in Afrika en Azië. We zien dan ook dat vervolging het heftigst is waar het christendom groeit. Vooral in de Sahel regio in Afrika waarde islam terrein prijs moet geven aan het chistendom.
Christendom & islam
Hoewel zowel christendom als islam monotheïstische godsdiensten zijn die hun wortels in het Midden-Oosten hebben, zijn er wezenlijke verschillen. De islam ziet Jezus als een profeet, niet als de Zoon van God. De Koran wordt als het letterlijke Woord van God beschouwd, terwijl christenen geloven dat Jezus zelf het vleesgeworden Woord van God is (Johannes 1:14).
Ook verschilt de weg tot verlossing. In de islam hangt het af van iemands gehoorzaamheid aan de geboden en het verrichten van goede daden, in de hoop dat Allah genadig zal zijn. Het christelijk geloof daarentegen leert dat niemand zichzelf kan redden en dat goede werken nooit genoeg zijn – alleen door geloof in Christus ontvangen mensen redding. Het initiatief ligt in het christendom bij God, in de islam redt de mens zichzelf.
Het christendom is meer dan een religie: het is een levensveranderende relatie met de levende God, gegrondvest op genade en waarheid. Voor christenen is dit niet slechts een overtuiging, maar een werkelijkheid die het hele leven beïnvloedt. In een wereld vol onzekerheid biedt het christelijk geloof vaste grond: een liefdevolle, rechtvaardige God die Zijn Zoon heeft gegeven om zondaars te redden.
Daarmee is het christendom uniek – het is het verhaal van Gods liefde, van begin tot eind.