Veel mensen – moslims, atheïsten, maar ook sommige christenen – hebben moeite met het idee van de Drie-Eenheid, een kernonderdeel van het christelijk geloof. De gedachte dat God “één in wezen” maar “drie in Personen” is, klinkt voor hen verwarrend. Het woord “Drie-Eenheid” (of “Triniteit”) komt bovendien niet voor in de Bijbel, en zeker niet in de Koran. Dus waarom geloven vrijwel alle christenen er dan toch in?
Wat bedoelen christenen eigenlijk met de Drie-Eenheid? Waarom verschilt het van de omschrijving die de Koran geeft? Waar komt dit geloof vandaan, waarom is het niet in strijd met het idee van één God, en vooral: waarom is het zo belangrijk?
De Drie-Eenheid komt niet voor in de Koran
Veel moslims wijzen de Drie-Eenheid af omdat het idee ervan hen vreemd en zelfs godslasterlijk lijkt. In de Koran wordt het christelijke geloof op sommige punten verkeerd begrepen. Bijvoorbeeld in Soera 5:116, waar Allah zogenaamd tegen Jezus zegt:
“Heb jij tegen de mensen gezegd: Neemt mij en mijn moeder als twee goden naast Allah?”
Christenen geloven echter niet dat Maria een godin is of deel uitmaakt van een soort “goddelijke familie”. Dit is een misverstand. De Drie-Eenheid zoals christenen die belijden bestaat uit:
- God de Vader
- God de Zoon (Jezus Christus)
- God de Heilige Geest
Maria is een belangrijk persoon in de geschiedenis van het christendom, maar zij is een schepsel, geen goddelijk wezen. De islam bekritiseert dus een vervormd beeld van wat christenen geloven, niet de werkelijke christelijke leer.
Geloven christenen in één of in drie goden?
Christenen geloven absoluut in één God. Daar is geen twijfel over. De leer van de Drie-Eenheid zegt niet dat er drie goden zijn, maar dat één God zich op drie manieren openbaart, als drie onderscheiden Personen, die in perfecte eenheid met elkaar verbonden zijn. De ene God bestaat eeuwig als Vader, Zoon en Heilige Geest.
Deuteronomium 6:4, een kerntekst uit het Oude Testament waar Jezus zelf uit citeerde, zegt:
“Hoor, Israël! De HEER is onze God, de HEER is één.”
Deze overtuiging is ook van het grootste belang voor christenen. Maar tegelijkertijd zien christenen in de Bijbel aanwijzingen dat God zich laat kennen op een manier die rijker en dieper is dan alleen een enkelvoudige persoon.
Waar komt de leer van de Drie-Eenheid vandaan?
Hoewel het woord “Drie-Eenheid” niet letterlijk in de Bijbel staat, is het gebaseerd op teksten die laten zien dat Vader, Zoon en Heilige Geest samen werken, spreken en aanwezig zijn als God.
Bijvoorbeeld in Matteüs 28:19, waar Jezus zijn discipelen opdracht geeft:
“Ga dan heen, onderwijs alle volken, hen dopend in de naam van de Vader, en van de Zoon, en van de Heilige Geest.”
Hier worden drie onderscheiden Namen genoemd, en toch staat er “in de naam“, niet “namen”. Eén Naam, drie Personen. Deze woorden kwamen uit de mond van Jezus zelf.
Ook in het Oude Testament (de Tenach, die gedeeld wordt met het jodendom) vinden we opvallende hints naar deze complexiteit in Gods wezen. In Jesaja 9:5 lezen we:
“Een Kind is ons geboren, een Zoon is ons gegeven; […] men noemt Hem Wonderbare Raadsman, Sterke God, Eeuwige Vader, Vredevorst.”
Hoe kan een geboren Kind tegelijk “Sterke God” en “Eeuwige Vader” genoemd worden? Dit is voor christenen een profetie over Jezus – een goddelijk Kind, dat komt om vrede te brengen.
Wat bedoelen christenen met “Personen”?
Het woord “Persoon” (Latijn: persona) is geen perfecte term, maar het is ontstaan in de vroege kerk als poging om de Bijbelse gegevens in woorden te vatten. Theologen zoals Tertullianus (2e eeuw), Augustinus (4e-5e eeuw), en later Thomas van Aquino spraken over God als één wezen in drie Personen.
Met “Persoon” bedoelen christenen geen aparte individuen of drie aparte wezens. Het gaat om drie “zelfbewuste centra” binnen het ene goddelijke Wezen die elkaar liefhebben, aanspreken en onderscheiden – maar niet van elkaar te scheiden zijn.
- De Vader is de oorsprong, Degene die zendt
- De Zoon is Degene die ontvangen wordt en zichzelf geeft
- De Heilige Geest is de liefde die uitgaat van Vader en Zoon
De beroemde christelijke schrijver C.S. Lewis zei het zo:
“Als het christelijk geloof iets was dat we zelf verzonnen, dan zou het natuurlijk wel te vereenvoudigen zijn. Maar we verzinnen het niet zelf. We houden ons bezig met de feiten.”
God is groter dan ons begrip. De Drie-Eenheid is geen logische constructie, maar een manier om te beschrijven hoe God zich geopenbaard heeft in de geschiedenis.
Waarom is de Drie-Eenheid belangrijk?
Voor christenen is de Drie-Eenheid geen abstract idee, maar iets dat hun dagelijks geloof en leven bepaalt. Hier zijn drie redenen waarom het belangrijk is:
a) God is liefde, van eeuwigheid af
De Bijbel zegt: “God is liefde” (1 Johannes 4:8). Maar liefde is pas mogelijk als er relatie is. In de Drie-Eenheid bestaat er van eeuwigheid af een liefdevolle relatie tussen Vader, Zoon en Geest. God had dus geen mens nodig om liefde te geven – Hij is liefde in zichzelf.
Dit is waarom bv. de islam niet kan zeggen dat Allahliefde is. Er was ooit een moment dat Allah alleen was.
b) Jezus is méér dan een profeet
Voor christenen is Jezus niet slechts een boodschapper, maar God die mens werd. Alleen God zelf kon onze zonden dragen en ons verlossen. Als Jezus slechts een mens was, kon Hij ons niet redden. Maar als Hij echt de Zoon van God is, dan opent zich een weg naar vergeving en eeuwig leven.
c) De Heilige Geest woont in ons
De Heilige Geest is niet zomaar een kracht, maar een goddelijke Persoon die in mensen woont. Voor christenen is de Geest hun helper, trooster, en gids. Hij verbindt hen met de Vader en de Zoon.
Is de eenheid (Tawheed) zoals de islam dat kent niet veel simpeler?
Tawheed is misschien simpeler, maar dat maakt het nog niet waar. Is het vreemd dat wij het wezen van God niet volledig kunnen bevatten? Moslims erkennen zelf dat Allah groter is dan het menselijk verstand. Waarom zou het dan vreemd zijn dat het christelijke beeld van God complex en diep is?
De Drie-Eenheid is geen verzinsel, maar een poging om trouw te zijn aan de manier waarop God zich heeft geopenbaard – in Jezus, in de Geest, en in de woorden van de Bijbel.
Overigens, de term Tawheed die moslims gebruiken om de eenheid van Allah te omschrijven komt niet voor in de Koran. Het is een term om te omschrijven wat moslims in de Koran tegenkomen. Net als de Drie-Eenheid niet als term in de Bijbel voorkomt, maar wel beschrijft hoe God zich openbaart in de Bijbel.
Wat betekent dit voor jou?
Misschien ben je een moslim die oprecht zoekt naar wie God is. Misschien heb je al dromen gehad over Jezus. Misschien voel je je aangetrokken tot zijn liefde, maar snap je de Drie-Eenheid niet. Dat is oké.
Wij geloven dat God zelf zich bekendmaakt aan mensen – soms via woorden, soms via dromen, soms door een diepe innerlijke roeping. Als Jezus jou roept, stel dan je vragen. Onderzoek. Bid. God is niet bang voor je vragen. Hij belooft:
“Wie Mij zoekt, zal Mij vinden.” (Jeremia 29:13)
De Drie-Eenheid is geen formule of mysterie dat je eerst moet begrijpen om God te leren kennen. Het is een wegwijzer, geen hindernis. Het vertelt ons dat God een God van relatie is. Een God die niet ver weg blijft, maar zelf naar ons toegekomen is in Jezus. Een God die zelfs in ons wil wonen, door zijn Geest.
Christenen geloven in één God, die eeuwig bestaat als Vader, Zoon en Heilige Geest. Dat geloof is geen verraad aan het monotheïsme, maar een verdieping ervan. Het is een uitnodiging om God te leren kennen zoals Hij zich heeft laten kennen: vol liefde, genade en waarheid.